“কৃত্ৰিম বান” এতিয়া অসমৰ প্ৰায় প্ৰতিটো নগৰ আৰু চহৰৰ এক বহুল চৰ্চিত সমস্যা। যোৱা কেইবাটাও দশক ধৰি বহু বৃহৎ বিভাগে এই সমস্যাৰ সমাধান বিচাৰিও সফল হ’ব পৰা নাই। বহু বিশেষজ্ঞ আৰু জ্ঞানী লোকেও নিজৰ মতামত আগবঢ়াইছে, কিন্তু সমস্যা এতিয়াও অব্যাহত আছে।
বিশেষকৈ যদি গুৱাহাটী চহৰলৈ লক্ষ্য কৰা যায়, তেন্তে দেখা যায় যে ব্ৰিটিছ আমলত গঢ়ি তোলা অঞ্চল যেনে উজান বজাৰ, পান বজাৰ, ফেন্সি বজাৰ বা পল্টন বজাৰত আগতে এনেধৰণৰ জলাবদ্ধতা খুব কম দেখা গৈছিল। কিন্তু নতুনকৈ গঢ়ি উঠা অঞ্চলসমূহত প্ৰায়ে কৃত্ৰিম বানৰ সৃষ্টি হয়।
ইয়াৰ মূল কাৰণ হৈছে— ব্ৰিটিছ শাসনৰ সময়ত ভূমিৰ ঢাল বা gradient map অনুসৰি GTS contour mapping ব্যৱহাৰ কৰি নলা-নৰ্দমা আৰু sewage ব্যৱস্থা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। কিন্তু বৰ্তমান বহু ঠাইত contour map বিবেচনা নকৰাকৈ ড্ৰেইন নিৰ্মাণ কৰা হয়। ফলত পানী সঠিক দিশে বোৱাই নিয়া নাযায় আৰু পানী জমা হৈ কৃত্ৰিম বানৰ সৃষ্টি কৰে।
প্ৰতিবছৰ বৰ্ষাকালত গুৱাহাটীৰ বহু অঞ্চল পানীত ডুব যায়। পথ-ঘাট নদীত পৰিণত হয়, ঘৰ-বাৰী পানীত বুৰ যায় আৰু জনজীৱন স্তব্ধ হৈ পৰে। যদিও সাধাৰণতে বেছি বৰষুণ ইয়াৰ কাৰণ বুলি ধৰা হয়, বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে মূল সমস্যা হৈছে চহৰখনৰ ড্ৰেইনেজ ব্যৱস্থাৰ ভুল পৰিকল্পনা আৰু অপৰ্যাপ্ত ব্যৱস্থাপনা।
এতিয়া এই সমস্যাৰ এক সহজ কিন্তু শক্তিশালী সমাধানৰ বিষয়ে আলোচনা চলিছে— বৈজ্ঞানিক contour mapping (GTS) ব্যৱহাৰ কৰা, ড্ৰেইনেজ ব্যৱস্থা উন্নত কৰা আৰু পানীক স্বাভাৱিকভাৱে ব’বলৈ দিয়া, যাতে পানী আবদ্ধ হৈ নাথাকে।
গুৱাহাটী পাহাৰেৰে আগুৰা চহৰ। বৰষুণৰ পানী পাহাৰৰ পৰা দ্ৰুতগতিত নামি চহৰখনত সোমায়। আগতে এই পানী প্ৰাকৃতিক নলা, বিল আৰু জান-জুৰিৰ মাজেৰে ব্ৰহ্মপুত্ৰলৈ বৈ গৈছিল।
কিন্তু এতিয়া বহু প্ৰাকৃতিক নলা বন্ধ বা দখল কৰা হৈছে। বহু বিল পুতি পেলোৱা হৈছে। নলাবোৰ সৰু, আবর্জনাৰে বন্ধ অথবা ভুলভাৱে নিৰ্মাণ কৰা। বহু ঠাইত বৰষুণৰ পানী আৰু নৰ্দমাৰ পানী একেটা ড্ৰেইনত বয়। ফলত কেইঘণ্টামানৰ বৰষুণতেই জলাবদ্ধতাৰ সৃষ্টি হয়।
এশ বছৰৰো অধিক আগতে ভাৰতজুৰি বিস্তৃত ভূমি জৰীপ কৰা হৈছিল। সেই জৰীপত মাটিৰ উচ্চতা-নিম্নতা সঠিকভাৱে চিহ্নিত কৰা হৈছিল, যাক Great Trigonometrical Survey (GTS) বুলি কোৱা হয়।
এই contour map-এ দেখুৱায়—
কোন অঞ্চল ওখ আৰু কোন অঞ্চল তল,
পানী স্বাভাৱিকভাৱে কোন দিশে বৈ যাব লাগে,
আৰু ক’ত পানী জমা হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে
যদি গুৱাহাটীত এই contour map সঠিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়, তেন্তে—
প্ৰাকৃতিক ঢাল অনুসৰি ড্ৰেইন নিৰ্মাণ কৰিব পৰা যাব,
বানপ্ৰৱণ এলেকা আগতীয়াকৈ চিনাক্ত কৰিব পৰা যাব,
আৰু পানী য’ত বৈ যাব লাগে, তাতেই স্বাভাৱিকভাৱে বোৱাব পাৰিব।
সহজ ভাষাত ক’বলৈ গ’লে— পানীক জোৰকৈ বান্ধি ৰখাৰ সলনি স্বাভাৱিক পথেদি যাবলৈ সুযোগ দিলে কৃত্ৰিম বান বহু পৰিমাণে হ্ৰাস পাব পাৰে।
চহৰখনৰ বহু ড্ৰেইন প্ৰাকৃতিক ঢাল অনুসৰি নিৰ্মাণ কৰা হোৱা নাই। সেইবাবে contour map অনুসৰি বৈজ্ঞানিকভাৱে ড্ৰেইন ডিজাইন আৰু নিৰ্মাণ কৰা উচিত, যাতে বৰষুণৰ পানী স্বাভাৱিকভাৱে বৈ যাব পাৰে।
বিল, জলাশয় আৰু আর্দ্ৰভূমিসমূহে প্ৰাকৃতিক স্পঞ্জৰ দৰে কাম কৰে। এই অঞ্চলসমূহে অতিৰিক্ত বৰষুণৰ পানী ধৰি ৰাখি বানপানী কমোৱাত সহায় কৰে। সেয়ে বিল-পুখুৰী পুতি পেলোৱা বন্ধ কৰিব লাগিব আৰু পুৰণি পানীপথ, নলা আৰু পুখুৰী পুনৰুদ্ধাৰ কৰিব লাগিব।
অধিক পঢ়ক - অত্যাৱশ্যকীয় সামগ্ৰীৰ মূল্যবৃদ্ধিৰ প্ৰতিবাদত নামিল সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থা (AASU)
