কলকাতা: ২০২৬ চনৰ পশ্চিম বংগ বিধানসভা নিৰ্বাচনৰ ফলাফলে এক ৰাজনৈতিক ভূমিকম্পৰ সৃষ্টি কৰিছে, যাৰ ফলত মমতা বেনাৰ্জীৰ দীঘলীয়া অৱসান ঘটিছে আৰু ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী (বিজেপি) শক্তিশালী সংখ্যাগৰিষ্ঠতাৰে শাসনত অধিষ্ঠিত কৰিছে।
এসময়ত সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছৰ (টিএমচি) অদম্য দুৰ্গ বুলি গণ্য কৰা ঠাইখন এতিয়া বিজেপিৰ পূবৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ জয়লৈ পৰিণত হৈছে, ৰাজ্যখনৰ ৰাজনৈতিক মানচিত্ৰখনক এনেদৰে নতুন ৰূপ দিছে, যিদৰে কমসংখ্যকেহে আশা কৰিছিল।
ৰাজ্যখনৰ ২৯৩টা সমষ্টিত গণনা আৰম্ভ হোৱাৰ লগে লগে বিজেপিয়ে সংখ্যাগৰিষ্ঠতাৰ সংখ্যা ১৪৭খন আসনৰ বহু ওপৰলৈ উঠি আহি অৱশেষত ২০৭খন আসন (জয় আৰু অগ্ৰগতিকে ধৰি)ৰে আপ্লুত ভাৱে অগ্ৰগতি স্থাপন লাভ কৰে। ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ বিপৰীতে টিএমচি(TMC) ৮০খন আসনত পিছ পৰি আছিল, যিটো পূৰ্বৰ প্ৰভাৱশালী স্থানৰ পৰা ব্যাপকভাৱে হ্ৰাস পোৱা দেখিব পোৱা গ'ল।
চূড়ান্ত হিচাপত সৰু সৰু দলসমূহ বহুলাংশে পৰিসীমাবদ্ধ হৈ থাকিল, কংগ্ৰেছ আৰু আম জনতা উন্নয়ন পাৰ্টিয়ে দুখনকৈ আসন লাভ কৰাৰ বিপৰীতে ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (মাৰ্ক্সবাদী) আৰু সৰ্বভাৰতীয় ধৰ্মনিৰপেক্ষ ফ্ৰণ্টে মাত্ৰ এখনকৈ আসনহে লাভ কৰে।
মুঠ সমষ্টিসমূহৰ ভিতৰত ২৫৪খন আসনৰ ফলাফল ঘোষণা কৰা হৈছিল, আৰু আন ৩৯খনত সেই সময়ত আগবাঢ়ি আছিল—কিন্তু সামগ্ৰিক ছবি স্পষ্ট আছিল:পশ্চিম বংগই এক নতুন ৰাজনৈতিক দিশ বাছি লৈছে।
বিজেপিৰ ব্যাপক আসন জয়ৰ পিছতো ভোটৰ অংশীদাৰিত্বই অধিক প্ৰতিযোগিতামূলক ছবি প্ৰকাশ পাইছে। দলটোৱে ৪৫.৮৪% ভোট লাভ কৰাৰ বিপৰীতে টিএমচিয়ে ৪০.৮০% ভোট লাভ কৰি নিবিড়ভাৱে অনুসৰণ কৰি এই কথা উল্লেখ কৰে যে নিৰ্বাচনী যুঁজখন তৃণমূল পৰ্যায়ত তীব্ৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা হৈয়েই আছে।
চিপিআই(এম)য়ে ৪.৪৫% লাভ কৰে, আৰু কংগ্ৰেছে ২.৯৭% লাভ কৰে, আনহাতে অন্যান্য সৰু দল আৰু নিৰ্দলীয়সকলে সামূহিকভাৱে প্ৰায় ৪.২৮% অৰিহণা যোগায়। এই সংখ্যাই প্ৰকাশ কৰে যে বিজেপিয়ে নিজৰ ভোটৰ অংশীদাৰিত্বক নিৰ্ণায়ক আসনৰ সুবিধালৈ ৰূপান্তৰিত কৰিলেও বিৰোধীয়ে যথেষ্ট ভোটাৰৰ ভিত্তি বজাই ৰাখিলে--ই বিভক্ত অথচ স্থানান্তৰিত ভোটাৰ ক্ষেত্ৰৰ দিশলৈ আঙুলিয়াই দিয়ে।
হয়তো নিৰ্বাচনৰ আটাইতকৈ প্ৰতীকী আৰু ৰাজনৈতিক ফলস্বৰূপ মুহূৰ্তটো আহিছিল বহুদিনৰ পৰা নিজেই মমতা বেনাৰ্জীৰ দুৰ্গ বুলি গণ্য কৰা ভবানীপুৰ সমষ্টিটোৰ পৰা। এক আচৰিত বিচলিত হৈ বিজেপিৰ সুবেন্দু অধিকাৰীয়ে ১৫,১০৫ ভোটৰ ব্যৱধানত বেনাৰ্জীক পৰাস্ত কৰে। বেনাৰ্জীৰ ৫৮,৮১২টা ভোটৰ বিপৰীতে অধিকাৰীয়ে ৭৩,৯১৭টা ভোট লাভ কৰাৰ বিপৰীতে চিপিআই(এম)ৰ শ্ৰীজীৱ বিশ্বাস বহু পিছ পৰি আছে।
এই পৰাজয়ে বেনাৰ্জীৰ বাবে ব্যক্তিগত বিপৰ্যয়ৰ সৃষ্টি কৰাই নহয়, পশ্চিম বংগত চলি থকা ৰাজনৈতিক পৰিৱৰ্তনৰ পৰিসৰৰ ওপৰতো গুৰুত্ব আৰোপ কৰে।
প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে পশ্চিম বংগত বিজেপিৰ ব্যাপক বিজয়ক ড° স্যামা প্ৰসাদ মুকাৰ্জীৰ সপোনৰ ‘ঐতিহাসিক পূৰ্ণতা’ বুলি প্ৰশংসা কৰে।বিজেপিৰ বাবে এই জয় কেৱল ৰাজনীতিৰ সীমাৰ ভিতৰত সীমাবদ্ধ নহয়; ই তেওঁলোকৰ প্ৰতিষ্ঠাতাৰ লক্ষ্য—ৰাজ্যখনক সুৰক্ষিত আৰু সমৃদ্ধ কৰা—তাৰ এক চূড়ান্ত স্বীকৃতি।
১৯৪৭ চনত "ইউনাইটেড বেংগল" পৰিকল্পনাৰ বিৰুদ্ধে নিৰ্ণায়ক কণ্ঠস্বৰ আছিল মুকাৰ্জী। তেওঁ সফলতাৰে যুক্তি দিছিল যে যদি ভাৰত বিভাজন হয় তেন্তে বংগৰ হিন্দু সংখ্যাগৰিষ্ঠ অঞ্চল ভাৰতীয় সংঘৰ অংশ হৈ থাকিব লাগিব। ১৯৫০ চনত নেহৰুৰ মন্ত্ৰীসভাৰ পৰা পদত্যাগ কৰাৰ পিছত মুকাৰ্জীয়ে এম এছ গোলৱালকাৰ (আৰ এছ এছ)ৰ সৈতে সহযোগিতা কৰি ৰাজনৈতিক বিকল্পৰ সৃষ্টি কৰে। ১৯৫১ চনত তেওঁ আধুনিক বিজেপিৰ প্ৰত্যক্ষ সাংগঠনিক পূৰ্বপুৰুষ ভাৰতীয় জনসংঘ প্ৰতিষ্ঠা কৰে।
এই ফলাফলৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে এই ফলাফলক উন্নয়ন আৰু শাসনৰ বাবে এক ঐতিহাসিক আদেশ হিচাপে প্ৰশংসা কৰে। ইয়াক "জনশক্তি"ৰ জয় বুলি অভিহিত কৰি প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীয়ে জোৰ দি কয় যে বিজেপিৰ এই বিজয় দলীয় কৰ্মীসকলৰ বছৰ বছৰ ধৰি কৰা সমৰ্পণৰ ফল।
উল্লাসিত সমৰ্থকসকলক সম্বোধন কৰি তেওঁ এই মুহূৰ্তটোক ৰাষ্ট্ৰীয় তাৎপৰ্যপূৰ্ণ মুহূৰ্ত হিচাপে ফ্ৰেমৱৰ্ক কৰি কয় যে ফলাফলসমূহে গণতন্ত্ৰ আৰু “কাৰ্য্যক্ষমতাৰ ৰাজনীতি”ৰ ওপৰত আস্থা প্ৰতিফলিত কৰে। ৰাজ্যখনৰ নিৰ্বাচনত সততে ক্ষতিগ্ৰস্ত কৰা ৰাজনৈতিক হিংসাৰ অন্ত পেলোৱাৰ আহ্বান জনাই প্ৰতিশোধ লোৱাতকৈ পৰিৱৰ্তনৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিবলৈও তেওঁ দলীয় কৰ্মীসকলক আহ্বান জনায়।
কেন্দ্ৰীয় গৃহমন্ত্ৰী অমিত শ্বাহে একেধৰণৰ আৱেগ প্ৰতিধ্বনিত কৰি এই জয়ক বিজেপি কৰ্মীসকলে দশক দশক ধৰি দিয়া ত্যাগৰ শিখৰ বুলি অভিহিত কৰে। তেওঁ দলটোৰ "শূন্যৰ পৰা গুঞ্জৰিত সংখ্যাগৰিষ্ঠতালৈ" উত্থানৰ বাবে তৃণমূল পৰ্যায়ৰ স্থিতিস্থাপকতা আৰু মতাদৰ্শগত দায়বদ্ধতাক কৃতিত্ব দিয়ে আৰু এই জয়ক কেডাৰৰ বাবে আৱেগিক আৰু ঐতিহাসিক দুয়োটা দিশতে স্থান দিয়ে।
কেৱল পশ্চিমবংগতে নহয় সমগ্ৰ দেশতে উদযাপনৰ সূত্ৰপাত ঘটিল। দিল্লীত মুখ্যমন্ত্ৰী ৰেখা গুপ্তা আৰু তেওঁৰ মন্ত্ৰীসভাই বিজেপি নেতৃত্বাধীন এন ডি এৰ সফলতাক মিঠাই আৰু পৰম্পৰাগত জলপান গ্ৰহণ কৰি দলটোৰ দেশজোৰা গতিৰ পৰিসৰৰ প্ৰতীক হিচাপে চিহ্নিত কৰে।
উত্তৰ প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী যোগী আদিত্যনাথেও দলীয় কৰ্মীসকলক অভিনন্দন জনাই এই বিজয়ৰ কাৰণ মোডীৰ নেতৃত্ব আৰু শাসন আৰ্হিৰ প্ৰতি জনবিশ্বাস বুলি মত প্ৰকাশ কৰে।
অৱশ্যে নিৰ্বাচনৰ ফলাফল প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা নোহোৱাৰ পৰা বহু দূৰত। মমতা বেনাৰ্জীয়ে এই ফলাফল তীব্ৰভাৱে নাকচ কৰি বৃহৎ পৰিসৰৰ অনিয়মৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি নিৰ্বাচন আয়োগক পক্ষপাতিত্বৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰে। ১০০খনতকৈও অধিক আসন “লুটপাত” হোৱা বুলি দাবী কৰি এই জয়ক “অনৈতিক” আৰু “অবৈধ” বুলি অভিহিত কৰে। বেনাৰ্জীৰ মতে, কেন্দ্ৰীয় বাহিনী আৰু প্ৰশাসনিক যন্ত্ৰপাতিৰ অপব্যৱহাৰ কৰা হৈছে, আৰু তেওঁ অভিযোগ কৰে যে হিংসা, ভয়-ভাবুকি, আৰু পদ্ধতিগত উলংঘাই গণনা প্ৰক্ৰিয়াত বিকৃত কৰিছিল।
শ্ৱেখাৱাত সোঁৱৰণী গণনা কেন্দ্ৰত উত্তেজনা ভয়ংকৰভাৱে বৃদ্ধি পায়, য’ত বিজেপিৰ প্ৰতিনিধিয়ে বেনাৰ্জীয়ে উপযুক্ত চিনাক্তকৰণ অবিহনে প্ৰৱেশ কৰি নিষিদ্ধ অঞ্চলত মোবাইল ফোন লৈ নিৰ্বাচন আয়োগৰ প্ৰট’কল উলংঘা কৰাৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰে। বিজেপিৰ এজন গুৰুত্বপূৰ্ণ নিৰ্বাচনী এজেণ্ট সূৰ্যনিল দাসে জবাবদিহিতা নিৰ্ধাৰিত নোহোৱালৈকে গণনা বন্ধ কৰিবলৈ দাবী জনাইছে আৰু ইয়াক নিৰাপত্তা নীতিৰ গুৰুতৰ উলংঘা বুলি অভিহিত কৰিছে।
হিংসা আৰু অশান্তিয়ে পৰিৱেশ আৰু অধিক ভয়াৱহ কৰি তুলিলে। কোচবিহাৰ আৰু বাৰাকপুৰকে ধৰি একাধিক জিলাৰ পৰা বিজেপি আৰু টিএমচিৰ কৰ্মীসকলৰ মাজত সংঘৰ্ষৰ বাতৰি পোৱা গৈছে আৰু নিৰাপত্তা বাহিনীয়ে লাঠিচালনাৰ কৰা কথা প্ৰকাশ পাইছে।
হাওৰাৰ ডুমুৰ্জালা অঞ্চলত টিএমচিৰ এটা কাৰ্যালয় ভাঙি পেলোৱা হয়, ভিজুৱেলত ভঙা আন্তঃগাঁথনি আৰু সিঁচৰতি হৈ থকা সামগ্ৰী দেখা যায়। টিএমচিৰ নেতাসকলে লক্ষ্য কৰি আক্ৰমণৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰাৰ বিপৰীতে বিজেপিৰ নেতাসকলে ইয়াৰ বিপৰীতে ভোটাৰসকলে তেওঁলোকে “বিশৃংখলতাৰ ৰাজনীতি” বুলি কোৱা কথাটো নাকচ কৰিছে বুলি প্ৰতিহত কৰে।
তাৎক্ষণিক ফলাফলৰ বাহিৰেও বিশ্লেষকসকলে ভোটাৰৰ আচৰণৰ গভীৰ গাঁথনিগত পৰিৱৰ্তনৰ দিশটো আঙুলিয়াই দিয়ে। বিশেষকৈ সংখ্যালঘু ভোটাৰৰ মাজত টিএমচিৰ পৰম্পৰাগত সমৰ্থন ভিত্তিৰ খণ্ডিত হোৱাটো এটা উল্লেখযোগ্য কাৰক যেন লাগে। আম জনতা উন্নয়ণ পাৰ্টি আৰু অল ইণ্ডিয়া চেকুলাৰ ফ্ৰণ্টৰ দৰে সৰু সৰু আঞ্চলিক দলৰ উত্থানে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভোট বেংক বিভাজিত কৰি টিএমচিৰ নিৰ্বাচনী অংক দুৰ্বল কৰি তুলিলে। একে সময়তে বিজেপিৰ নগৰ আৰু উপনগৰীয়া ভোটাৰক একত্ৰিত কৰাৰ কৌশলৰ লগতে অবৈধ অনুপ্ৰৱেশৰ দৰে বিষয়ত মনোনিৱেশ কৰা কৌশলে ভোটাৰৰ বৃহৎ অংশৰ মাজত তীব্ৰ প্ৰতিধ্বনিত হোৱা যেন লাগে।
নিৰ্বাচনী প্ৰচাৰ নিজেই তীব্ৰ মেৰুকৰণ আৰু প্ৰতীকবাদেৰে চিহ্নিত হৈছিল। দুয়োটা প্ৰধান দলে সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল, অভিযানত প্ৰায়ে জীৱনশৈলীৰ চিত্ৰকল্প আৰু ৰাজনৈতিক বাৰ্তাৰ মিশ্ৰণ ঘটিছিল। বিজেপিৰ নেতাসকলে ৰাষ্ট্ৰীয় সংহতি আৰু শাসনৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰাৰ বিপৰীতে টিএমচিয়ে বঙালী পৰিচয় আৰু ধৰ্মনিৰপেক্ষ মূল্যবোধ সংৰক্ষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। শেষত ফলাফলসমূহে প্ৰকাশ কৰে যে বিজেপিৰ বাৰ্তা প্ৰেৰণে বিভিন্ন ভোটাৰ গোটৰ মাজত বহল টান পাইছিল।
এই বিজয়ত সাংস্কৃতিক প্ৰতীকীতাৰ তৰপ সংযোজন কৰি উদযাপনৰ সময়ত পৰম্পৰাগত বঙালী সাজ-পোছাক পৰিধান কৰি প্ৰধানমন্ত্ৰী মোডীয়ে দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছিল। তেওঁৰ সাজ-পোছাকৰ বাছনিক সাংস্কৃতিক সন্মান আৰু সংহতিৰ ইংগিত হিচাপে বহুলভাৱে ব্যাখ্যা কৰা হৈছিল, যিয়ে প্ৰচাৰৰ সময়ত পৰিচয়ৰ ৰাজনীতিয়ে কেন্দ্ৰীয় ভূমিকা গ্ৰহণ কৰা ৰাজ্যখনত দলৰ অন্তৰ্ভুক্তিৰ আখ্যানক শক্তিশালী কৰি তুলিছিল।
আন আন উল্লেখযোগ্য সমষ্টিৰ ফলাফলসমূহেও বিজেপিৰ উত্থানৰ পৰিসৰৰ ওপৰত আলোকপাত কৰে। পানীহাটীত বিজেপিৰ প্ৰাৰ্থী ৰত্ন দেবনাথে ২০১১ চনৰ পৰা টিএমচিক দখল কৰি থকা এখন আসনত পৰাস্ত কৰি ২৮ হাজাৰৰো অধিক ভোটেৰে নিৰ্ণায়ক জয় লাভ কৰে।একাধিক সমষ্টিত এনেধৰণৰ জয়ই ইংগিত দিয়ে যে এই পৰিৱৰ্তন বিচ্ছিন্ন নহয় বৰঞ্চ ব্যাপক আছিল।
পশ্চিম বংগে প্ৰথমখন বিজেপি নেতৃত্বাধীন চৰকাৰৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলোৱাৰ সময়তে ইয়াৰ প্ৰভাৱ ৰাজ্যখনৰ বহু ওপৰলৈ বিয়পি পৰিছে। এই ফলাফলে মমতা বেনাৰ্জীৰ অধীনত ১৫ বছৰীয়া ৰাজনৈতিক যুগক বিঘ্নিত কৰাই নহয়, পূব ভাৰতত বিজেপিৰ পদাংকৰ যথেষ্ট সম্প্ৰসাৰণৰ সংকেত দিয়ে। তথাপিও বিৰোধীৰ যথেষ্ট ভোটৰ অংশীদাৰিত্ব এতিয়াও অক্ষত অৱস্থাত আৰু অনিয়মৰ অভিযোগ উত্থাপন হৈ থকাৰ বাবে বংগত ৰাজনৈতিক প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা শেষ হোৱাৰ পৰা বহু দূৰত যেন লাগে।
এতিয়াৰ বাবে অৱশ্যে ৰায়টো স্পষ্ট: পশ্চিম বংগই ক্ষমতাৰ ঐতিহাসিক হস্তান্তৰৰ সাক্ষী হৈছে--যিটোৰ ওপৰত বিতৰ্ক, বিভাজন আৰু বছৰ বছৰ ধৰি মনত ৰখা হ’ব। (এনআই)
অধিক পঢ়ক - অসমত সাধিত উন্নয়নৰ ফলত এনডিএৰ জয়: অগপৰ দাবী