Begin typing your search above and press return to search.

অসমীয়া সমাজৰ আই নাম

অসমীয়া সমাজৰ আই নাম

Sentinel Digital DeskBy : Sentinel Digital Desk

  |  19 Nov 2018 10:57 AM GMT

আই শব্দৰ উচ্ছাৰণত নিহিত হৈ থাকে এক স্বৰ্গীয় অনুভূতি । অসমীয়া অভিধানিক অৰ্থ বিশ্লেষণ কৰিলে দেখা যায় যে মাতৃ স্থানীয় ব্যক্তিক সাধাৰণতে ‘আই’ শব্দৰে সম্বোধন কৰা হয় । জনমদাত্ৰী মাতৃ, গুৰু পত্নী, মাতৃ স্থানীয় মহিলা আদিৰ ওপৰিও শিশু কণ্যাকো আই শব্দৰে সম্বোধন কৰা হয় । ভাৰতবৰ্ষৰ অন্যান্য প্ৰান্তৰ ভিতৰত মাৰাঠী সকলেও মাতৃক আই বুলি সম্বোধন কৰে । অসমীয়া সমাজত আৰু এক বিশেষ অৰ্থত আই শব্দৰ ব্যাপক ব্যৱহাৰ হয় । সেয়া হ’ল সকলো দেবীৰে নামৰ পিচত আই শব্দৰ সংযোজন ; দূৰ্গা আই, সৰস্বতী আই, মনসা আই, লক্ষ্মী আই ইত্যাদি । দেবী সকলক আইগোঁসানী নামেৰেও সম্বোধন কৰা দেখা যায় । এই সম্বোধনত শ্ৰদ্ধা-ভক্তিৰ লগত নিহিত থাকে এক আত্মীয়তা । এই দেবীসকলৰ গুণানুকীৰ্তন কৰি পৰিৱেশন কৰা গীত সমূহেই হৈছে আই নাম । অসমৰ মাটি-পানীৰ সুৱাস যুক্ত আৰু পৰম্পৰাগত ভাৱে প্ৰচলিত হৈ থকা গীত বোৰক ‘নাম’ বুলি অভিহিত কৰা হয় । উদাহৰণ স্বৰূপে ; হৰি নাম, গোঁসাই নাম, বিহু নাম , আই নাম ইত্যাদি ।আই নাম সমূহ সাধাৰণতে মহিলা সকলে পৰিৱেশন কৰে যদিও দৌলৰ পুজাৰী আৰু ব্ৰহ্মসংহতিৰ সত্ৰ সমূহৰ গায়ন সকলেও দেবী-গোঁসানীআই সকলৰ পূজাত আই নাম গোৱা দেখা যায় ।

দূৰ্গাগোঁসানী আইক সমাজৰ দূৰ্গতি আঁতৰাবলৈ সাধাৰণতে পূজা-অৰ্চনা কৰা হয় যদিও অসমৰ কিছু ঠাইত গাভৰু সকল মিলিত হৈ আইৰ কৃপাত নিজকে পাকৈত শিপিনি হিচাপে গঢ়ি তুলিবলৈকো মিনতি জনায় । “দূৰ্গাপূজাৰ সময়ত বিশেষকৈ বিজয়া দশমীৰ গধূলি নামনি অসমৰ কোনো কোনো ঠাইত দেবীৰ নাম গোৱা হয় । ইয়াত তিৰুতাবোৰে চোতালত ঠগী দি দূৰ্গা-দেবীৰ নাম গায় । উদ্দেশ্য , ৰাইজৰ মংগলৰ কাৰণে দেবীৰ কৃপা বিচৰণ ।“ (অসমীয়া লোকগীতি-সঞ্চয়ন ; পৃষ্ঠা ১০; হেমন্ত কুমাৰ শৰ্মা)

দূৰ্গাগোঁসানী আইৰ কিছু গীত তলত উল্লেখ কৰা হ’ল :

১) কি দিয়া পূজিবো আই কি আছে আমাৰ ।

হে জয় জয় ভগৱতী ভৱানী কামাখ্যা

কি দিয়া কৰিবো সেৱা চৰণে তোমাৰ ।

হে জয় জয় ভগৱতী ভৱানী কামাখ্যা

পুষ্প দিয়াপূজিলোহেঁতেন ভোমোৰাই চুম্বিলেহে

হে জয় জয় ভগৱতী ভৱানী কামাখ্যা

--------

২) অ’ আই ভগৱতী এ মণ্ডপে নামিলা

সুৱৰ্ণৰ পঞ্চঘটে পূজা আৰম্ভিলা

পূজা পূজা বুলি পূজাৰ ঘৰ বান্ধিলো

হাবিৰ বাৰি সূতা কাটি ।

হাবিৰ বাৰি সূতা দূৱাৰে মুকুতা

সাঁজিহে বিচিত্ৰ কৰি ।।

৩) অম্বিকা চণ্ডিকা দুষ্টা দূৰ্গা মাজে বিশ্বেশ্বৰী আই

পাঁচ ভনীয়েকে একেখন আসনে বহি নানান পূজা খায় ।

দেবী আইৰ কপালত পাৰিজাতৰ ৰেখা

চামুণ্ডা ৰূপ ধৰি ৰাইজক দিছে দেখা ।

বসন্তৰোগে দেখা দিলে ,তাৰ নিৰাময়ৰ বাবে দেবী শীতলা আইৰ নাম গোৱাৰ প্ৰথা অতীজত সমগ্ৰ অসমতে প্ৰচলিত আছিল । বৰ্তমান এই পৰম্পৰা চকুত নপৰে । তলত শীতলা আইৰ দুটিমান গীত উল্লেখ কৰা হ’ল;

১) গধূলিতে আই আহে পদূলিলৈ চাই ।

মহামায়া আই আহে সোনৰ বংশী বাই ।।

গধূলিতে পদূলিতে লগাই থৈছে বাতি ।

নেজানে কৰুণাময় আহে কোন ৰাতি ।।---

২) আই মোৰ উজায়ে আহিলে

আই মোৰ আইৰে সাতে ভনী ,

আই মোৰ বসন্তে বা বলাই এ ।

আই মোৰ টেমাতে আনিছে

আই মোৰ জাতি চন্দনে

আই মোৰ সবাকো দিছে পিন্ধাই এ---

ঐশ্বৰ্যৰ অধিষ্ঠাত্ৰী দেবী লক্ষ্মী বা লখিমী আইৰ নাম অসমৰ সকলো ঠাইতে প্ৰচলিত আছিল আৰু বৰ্তমানতো ইয়াৰ প্ৰচলন দেখা যায় । সাধাৰণতে লক্ষ্মী-পূৰ্ণিমাৰ দিনা, কাতি বিহু আৰু পথাৰ ধান কাটি ঘৰ সোমোৱাৰ সময়ত লক্ষ্মী আইৰ নাম গোৱা প্ৰথা আছে । এই সমূহৰ দুটি গীত উল্লেখ কৰা হ’ল ;

১) লক্ষ্মী আই আহে আজি ৰাজ্য দৰশনে

ৰত্না দেবীৰ ঘৰে আহি বহে সিংহাসনে ।

লক্ষ্মী আই হে মাতৃ এতে বেলি ক’ত ।

কুমাৰী সকলে পূজা কৰি আছে য’ত ।।-----

২) কুবেৰক কঠিয়া খুজিলা লখিমী

ইন্দ্ৰক খুজিলা পানী,

আজি লক্ষ্মী আইক নিবলৈ আহিছোঁ

কপিলী কণ্ঠত তুলি ।

শনাহী মেলিলা বনাহী মেলিলা

ৰাইজৰ কি গতি হব !

খাওখাম দেৱতা লোৱাঁ পূজা পাতল

শনাহী ভটীয়াই যাব ।

নামনি অসমৰ কামৰূপ, দৰং মঙ্গলদৈ আদি অঞ্চলত মনসা আইৰ নাম গোৱা হয় । মনসা মূলত: সৰ্পদেবী যদিও মাৰি-মৰক, অপায়-অমঙ্গল আদিৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা জনাই মনসা পূজা কৰে আৰু পূজাৰ মন্ত্ৰ হিচাপে মনসা আইৰ নাম গোৱাৰ প্ৰথা আছে । মনসা আইৰ নামৰ লগত জৰিত আছে দেওধনী নাচ আৰু সুকনানি ওজাপলিৰ লগতো জৰিত আছে । মনসা ওজাপালিৰ ওজা সকলে পালি সকলক লগত লৈ গীত আৰু নৃত্য পৰিৱেশন কৰে । মনসা আইনামৰ লগত জৰিত দেওধনী নৃত্য বৰ্তমান সময়ত অসমৰ এক সমাদৃত নৃত্য শৈলী । মনসা আইৰ নাম দুটি তলত উল্লেখ কৰা হ’ল ;

১) অ’ ব্ৰাহ্মণী মাই ব্ৰাহ্মণী মাই

অপৰাধ খেমিবা বাহুৰে পদুমাই ।

অপৰাধ খেমা কৰি চলি যোৱা বিষহৰি,

সৰ্বদোষ পৰিত্ৰাণ কৰা পদুমাই ।।

২) জগত জননী আই মনসা আই এ ।

ফাগুনীৰ তিথিত আই ,আই স্থিতি হৈলে।।

শুল্কপক্ষ তিথিত আই , আই জন্ম হৈলে ।

নও দিনৰ দহ দণ্ডত আইৰ জন্ম হৈলে ।

এই সমূহৰ ওপৰিও অসমীয়া সমাজত সৰস্বতী আইৰ ,সুবচনী আই, অপেশ্বৰী আই আদিৰ নামৰ প্ৰচলন দেখা যায় । এই নাম সমূহ অসমৰ সহিত্য আৰু সংস্কৃতিক ইতিহাসৰ উৎকৃষ্ট উদাহৰণ । নতুন প্ৰজন্মক ইয়াৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত কৰিবলৈ ধৰ্মীয় দিশটো নিলগাই সংগীতৰ দিশত অধিক গুৰুত্ব আৰোপ কৰা উচিত । অপ্ৰচিলিত হৈ পৰা আই নামৰ এই বৃহত ভাণ্ডাৰ্টি অন্যথা সময়ৰ বালিত হেৰাই যাব ।

হিৰন্ময়ী দাস গগৈ

দুলীয়াজান

Next Story