মানৱ কোষত লুকাই থকা চেনিৰ বিশেষ আৰ্হিয়ে কেঞ্চাৰ আগতীয়াকৈ চিনাক্ত কৰাত সহায় কৰিব পাৰে: গৱেষণা

ৱাশ্বিংটন ডিচি: বিজ্ঞানীসকলে মানৱ কোষৰ পৃষ্ঠত লুকাই থকা এক বিশেষ “চেনিৰ সংকেত” (Sugar Code) আৱিষ্কাৰ কৰিছে, যিয়ে ভৱিষ্যতে ৰোগ চিনাক্তকৰণৰ পদ্ধতিত এক ডাঙৰ পৰিবর্তন আনিব পাৰে।

Max Planck Institute for the Science of Light-ৰ গৱেষকসকলে “Glycan Atlasing” নামৰ এক উন্নত ইমেজিং প্ৰযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰি কোষৰ ওপৰত থকা সূক্ষ্ম চেনিৰ গঠনসমূহৰ মানচিত্ৰ প্ৰস্তুত কৰে আৰু আৱিষ্কাৰ কৰে যে কোষে কি কাম কৰি আছে তাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি এই গঠনসমূহ সলনি হয়।

গৱেষণাত দেখা গৈছে যে সক্ৰিয় হোৱাৰ সময়ত ৰোগ প্ৰতিৰোধী কোষসমূহে নিজৰ চেনিৰ বিন্যাস সলনি কৰে। একেদৰে, কেঞ্চাৰগ্ৰস্ত টিস্যুত সুস্থ টিস্যুৰ তুলনাত পৃথক ধৰণৰ পৃষ্ঠীয় সংকেত (surface signatures) দেখা যায়।

প্ৰত্যেক মানৱ কোষৰ ওপৰত “glycocalyx” নামৰ চেনিৰ এক পাতল স্তৰ থাকে। এই বাহ্যিক আৱৰণে কোষসমূহক চাৰিওফালৰ পৰিৱেশৰ সৈতে যোগাযোগ স্থাপন কৰাত সহায় কৰে আৰু কোষৰ ভিতৰত কি ঘটিছে তাৰো গুৰুত্বপূর্ণ সংকেত দিব পাৰে।

Max Planck Institute for the Science of Light-ৰ গৱেষকসকলে উন্নত উচ্চ-ৰেজ’লিউশ্যন মাইক্ৰ’স্কপি ব্যৱহাৰ কৰি এই চেনিৰ গঠনসমূহৰ বিশদ মানচিত্ৰ তৈয়াৰ কৰিছে।

Nature Nanotechnology-ত প্ৰকাশিত এই গৱেষণাই ইঙ্গিত দিছে যে ভৱিষ্যতে এই চেনিৰ গঠনসমূহৰ পৰিবর্তন বিশ্লেষণ কৰি চিকিৎসকসকলে কেঞ্চাৰৰ দৰে ৰোগ আগতীয়াকৈ চিনাক্ত কৰিব পাৰিব।

glycocalyx” নামৰ এই চেনিৰ আৱৰণে সকলো মানৱ কোষক এক সুৰক্ষামূলক বাহ্যিক স্তৰৰ দৰে আৱৰি ৰাখে। এই জটিল চেনিৰ অণুসমূহ স্থিৰ হৈ নাথাকে; বৰং সদায় সলনি আৰু পুনৰ বিন্যস্ত হৈ থাকে।

Max Planck Institute for the Science of Light-ত অধ্যাপক Leonhard Mockl-ৰ নেতৃত্বত থকা “Physical Glycosciences” গৱেষণা দলে এই চেনিৰ আৱৰণ কেনেদৰে আচৰণ কৰে আৰু ই কোষ বিজ্ঞানৰ বিষয়ে কি তথ্য দিয়ে, সেই বিষয়ত অধ্যয়ন কৰি আছে।

এই গঠনসমূহ বিশ্লেষণ কৰিবলৈ গৱেষকসকলে “Glycan Atlasing” নামৰ এক বিশেষ পদ্ধতি বিকাশ কৰে। উন্নত “super-resolution microscopy” ব্যৱহাৰ কৰি তেওঁলোকে বিভিন্ন ধৰণৰ কোষত থকা পৃথক পৃথক চেনিৰ অণুসমূহৰ মানচিত্ৰ প্ৰস্তুত কৰে।

এই গৱেষণাত cell culture line, মানুহৰ ৰক্তকোষ আৰু টিস্যুৰ নমুনাও অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।

গৱেষণাৰ ফলাফলত দেখা যায় যে কোষৰ অৱস্থাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি glycocalyx-ৰ অণুগত বিন্যাস সলনি হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, immune cell বা ৰোগ-প্ৰতিৰোধী কোষসমূহ সক্ৰিয় হোৱাৰ পিছত ভিন্ন ধৰণৰ চেনিৰ আৰ্হি প্ৰদৰ্শন কৰে, যি সাধাৰণতে শৰীৰৰ ৰোগ-প্ৰতিৰোধী প্ৰতিক্ৰিয়াৰ সময়ত দেখা যায়।

গৱেষকসকলৰ মতে, এইটো প্ৰথমবাৰৰ বাবে পোনপটীয়াকৈ প্ৰমাণ কৰিলে যে glycocalyx প্ৰায় এক “display screen”ৰ দৰে কাম কৰে, যিয়ে কোষৰ ভিতৰত কি ঘটিছে সেই তথ্য বাহ্যিক পৃষ্ঠত প্ৰদৰ্শন কৰে।

কেঞ্চাৰ চিনাক্তকৰণত সহায়ক হ’ব পাৰে

গৱেষণা দলে আৱিষ্কাৰ কৰে যে এই ক্ষুদ্ৰ চেনিৰ আৰ্হিসমূহৰ জৰিয়তে বিভিন্ন কোষীয় অৱস্থা নিৰ্ভৰযোগ্যভাৱে পৃথক কৰিব পাৰি।

তেওঁলোকৰ পৰিমাপৰ সহায়ত কেঞ্চাৰৰ বিভিন্ন স্তৰ চিনাক্ত কৰা, সক্ৰিয় আৰু নিষ্ক্ৰিয় immune cell পৃথক কৰা, লগতে মানুহৰ স্তন টিস্যুত কেঞ্চাৰগ্ৰস্ত অংশ আৰু সুস্থ অংশ পৃথক কৰা সম্ভৱ হৈছে।

এই গৱেষণাই ইঙ্গিত দিছে যে কোষৰ পৃষ্ঠত সুসংগঠিত জৈৱিক তথ্য থাকে, যাক এক মানক পদ্ধতিৰে বিশ্লেষণ কৰিব পাৰি।

গৱেষণাৰ মুখ্য লেখক Leonhard Mockl-এ কয়, “এই ফলাফল ভৱিষ্যতৰ ৰোগ নিৰ্ণয় পদ্ধতি বিকাশৰ বাবে এক আশাব্যঞ্জক ভিত্তি প্ৰদান কৰে, কাৰণ Glycan Atlasing-এ জটিল নমুনাতো নিৰ্ভৰযোগ্য ফলাফল দিয়ে।”

ভৱিষ্যতৰ চিকিৎসা ব্যৱহাৰ

গৱেষকসকলে এতিয়া অধিক লক্ষ্য গঠন বিশ্লেষণ কৰি আৰু অধিক প্ৰক্ৰিয়া স্বয়ংক্ৰিয় কৰি এই পদ্ধতিৰ বিস্তাৰ ঘটোৱাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে।

তেওঁলোকে আৰু অধিক সংখ্যক নমুনাৰ ওপৰত অধ্যয়ন কৰি ভবিষ্যতে এই প্ৰযুক্তিক নিয়মীয়া চিকিৎসা ব্যৱস্থাত ব্যৱহাৰযোগ্য কৰি তুলিবলৈ আশা কৰিছে।

Leonhard Mockl-এ কয়, “বৃহৎ পৰিসৰৰ অধ্যয়নত আমি জানিবলৈ চেষ্টা কৰিম কোনবোৰ পৃষ্ঠীয় আৰ্হি বিশেষ ৰোগৰ গতিপথ বা চিকিৎসাৰ প্ৰতিক্ৰিয়াৰ সৈতে জড়িত আৰু কেনেদৰে কোষৰ অৱস্থা আৰম্ভণিৰ পৰাই পৃষ্ঠৰ জৰিয়তে বস্তুনিষ্ঠভাৱে চিনাক্ত কৰিব পাৰি।” (ANI)

অধিক পঢ়ক - কেলচিয়াম কাৰ্বাইডেৰে পকোৱা আম খোৱাৰ পৰা সাৱধান! কৃত্ৰিমভাৱে পকোৱা আমে বজাৰ ভৰিছে